6 - از ابو امامه نقل است كه عرض كرديم : يا رسول اللّه ، اهل كتاب ريش خود را كوتاه مىكنند ، ولى سبيلها را بلند ، فرمود : شما سبيلها را بزنيد و ريش را بلند نگهداريد ، و با اهل كتاب مخالفت كنيد . « 1 » 7 - از حديث ابن عمر درباره مجوس : آنان سبيلها را بلند مىكنند و ريش خود را مىتراشند ، شما با آنها مخالفت كنيد . ابن حبّان اين حديث را در صحيح خود آورده و عراقى در تخريج احياء العلوم غزالى كه ذيل آن به طبع رسيده ، آن را ذكر كرده است . « 2 » 8 - از انس روايت شده است : شاربها را بزنيد ، ريشها را انبوه كنيد و به يهود تشبّه نكنيد . طحاوى اين حديث را نقل كرده است . « 3 » 9 - از عمرو بن شعيب ، از پدرش ، از جدش روايت شده كه پيغمبر از عرض و طول ريش خود مىگرفت و آن را كوتاه مىكرد . « 4 » اكنون بايد ديد كه اين همه تأكيدى كه مسلمانان بر حرمت ريش تراشيدن دارند و اينكه اين امر همان تغيير دادن خلقت خداوند است كه فرموده : هر آينه آنها را امر مىكنم و آنها براستى كه آفرينش خدا را دگرگونه مىكنند « 5 » ، همهء اينها را چگونه شبلى ناديده گرفته است ؟ در حالى كه گروهى در استفاده از اين دستور ، چنان افراط كرده‌اند كه حتى تراشيدن صورت را بر زنان نيز حرام دانسته‌اند . طبرى مىنويسد : براى يك زن جايز نيست كه چيزى بر خلقت خود كه خدا آن را آفريده است ، كم يا زياد كند ، تا از اين رهگذر گاه خود را بر شوهر خود يا ديگرى زيبا گرداند ، مثل اينكه يك نفر دو ابرويش به هم نزديك باشد و بخواهد كه موى بين ابروان را بگيرد تا بين آنها گشادى و فاصله باشد ، يا يك نفر دندان اضافى داشته باشد و آن را

--> ( 1 ) . مسند احمد : 5 / 264 . ( 2 ) . احياء علوم الدين : 1 / 146 . ( 3 ) . ر ك : شرح رموز الحديث : 1 / 141 . ( 4 ) . صحيح ترمذى : 10 / 220 . ( 5 ) . نساء 4 / 119 .